Camperlife.eu Theo en Corrie Keek

1apr/230

Tafraout (3)

Het is 2 maart. Het visum? Pas encore! Het ongelooflijke gebeurt: ’s avonds om 20.00 uur een telefoontje van de gendarmerie. We gaan voor de vierde keer naar het politiebureau. Wat hebben ze in Tiznit nu weer bedacht?! De fotokopieën van het bankafschrift worden niet geaccepteerd, omdat deze (natuurlijk) in de Nederlandse taal zijn. Het moet in het Frans. O ja? We zijn toch Nederlanders met een Nederlands bankaccount! De bedragen worden vermeld met plusjes en minnetje – waarom moet men in het Frans lezen waar het inkomen vandaan komt en waar de uitgaven naar toe gaan?! Een aardige politieagent zegt dat hij dat in Tiznit heeft uitgelegd maar daar is men onverbiddelijk. Er schijnt een nieuwe medewerker te zijn die zich wil laten gelden.
Ze moeten het dit jaar niet gekker maken: een dubbel aantal pasfoto’s, een medische verklaring van een arts die slechts vragen stelt en niets onderzoekt, het aanvraagformulier viermaal overschrijven met stylo bleu – nu dit weer. En niet alles tegelijk. Nee, één voor één met tussenpozen van een paar dagen. Wat een chaotische werkwijze. Op het politiebureau in Tafraout is men behulpzaam en zijn ze een uur bezig om de betreffende gegevens uit onze ING-app op een smartphone van een politieman te kopiëren waarna hij er een vertaalprogramma op los laat. Morgen gaat hij naar Tiznit bellen om te vragen of het op deze manier akkoord is.

Ondertussen komt Mohamed naar het bureau; hij krijgt hetzelfde verhaal te horen. Wat een trammelant, dit hebben we nog nooit eerder meegemaakt. We zijn inmiddels voor de zevende keer in Marokko, kennen het land en weten dat je alles moet nemen zoals het komt en dat het uiteindelijk wel goed komt. Je zult hier voor de eerste keer zijn en dit meemaken, dan is het meteen “nooit weer”.
Omdat 6 maart, de officiële uitreisdatum, in zicht komt benadrukt de politieagent nog: niet weggaan, het komt écht goed. Oui, je sais, we halen het sowieso niet meer om op 6 maart bij de ferry te zijn, het is tenminste 5-7 dagen rijden en dan is het nog flink door kachelen.
Als we terug lopen naar huis is er iets bijzonders te zien aan de hemel. De planeten Venus en Jupiter staan heel dicht bij elkaar. Het is vrij zeldzaam. Pas in 2040 zal het weer gebeuren. Het lijkt of de planeten elkaar aanraken maar de werkelijke afstand is 670.400.000 km. Met een vliegtuig zou je daar 77 jaar over reizen. Venus is vanaf de aarde gezien de dichtsbijzijnde planeet. Jupiter ligt veel verder van de aarde maar is ontzettend groot: de aarde past er wel duizend keer in.

Vandaag: Mohamed belt de gendarmerie en krijgt te horen dat de documenten zijn goedgekeurd en dat er een politiewagen onderweg is naar Tiznit. Ook Elmadani Elbakali, die gemeenteambtenaar blijkt te zijn, en nieuwsgierig is hoe het er voor staat, belt met het politiebureau en krijgt hetzelfde te horen. Ook Chalid doet een duit in het zakje. Toch fijn al die mensen die zich voor ons inzetten.

Het is 5 maart, een dag voor de officiële uitreisdatum en ….. ja, daar is het visum dan eindelijk. De soap is ten einde. We gaan met een plateau luxe koek naar de gendarmerie om ze te bedanken voor alle moeite. Er zijn meerdere mannetjes druk voor ons geweest en zo hebben ze allemaal wat te snoepen. Aan de blij verraste reactie merken we dat het gewaardeerd wordt – zoiets zal niet al te vaak voorkomen.

Terwijl we op het weerbericht zien dat er in Nederland sneeuw wordt verwacht is het hier inmiddels rond de 25-30°. We weten weer waarom we hier zijn. We durven nu ook wat verder van huis in de prachtige natuur te gaan wandelen zonder het risico te lopen dat we ver van huis worden opgebeld: meteen op het politiebureau komen. Om conditie op te bouwen lopen en klimmen we eerst naar ons geliefde uitzichtpunt met panorama over de Amelnvallei en zicht op de “leeuwenkop” op de Jbel Lekst. Daarna gaan we regelmatig een stuk door de eindeloze palmerie voor we de heftige wandeling naar de Blauwe Rotsen (die inmiddels gekleurd zijn) aandurven.

Eerst is er Le Festival des Amandiers, het vier dagen durende Amandelbloesemfeest. Leuk om weer mee te maken; drie jaar geleden was net alles opgebouwd en werd het feest afgelast vanwege corona. Het dorp is versierd met vlaggen en er staat een grote expositietent waarin streekproducten uit de hele regio worden verkocht, plus er is een muziekpodium opgebouwd. Buiten het dorp staat een tent op de plek waar de Fantasia plaatsvindt. Fantasia is de westerse naam voor een traditioneel ruiterspektakel. Prachtig uitgedoste ruiters galopperen langs op snelle Arabische- en Berberpaarden waarbij zij aan het eind gezamenlijk een salvo afvuren met ouderwetse vuurwapens. Het salvo dient te klinken als één enkel schot. De paarden zijn uitgedost met rijkelijk versierde tuigage. Er wordt thee geschonken en crêpes geserveerd.
In het dorp is van alles te doen: spelletjes, springkussen, draaimolen voor de kinderen; voor de volwassenen o.a. een soort Kop van Jut, met een luchtbuks schieten, etc. De streekproducten kopen we hier niet, we merken al snel dat de prijzen hoger liggen dan gemiddeld. De muziek en dans op het podium is natuurlijk echt Marokkaans, een constant monotoon gedreun en gehuppel. Maar ach, wat maakt het uit, er zijn veel mensen op de been, het is de sfeer. Het is feest!

De feesten zijn voorbij. We hebben ons eigen feestje: de verjaardag van Theo. Edgar is ’s nachts half twee de eerste die een felicitatie via WhatsApp stuurt en de volgende morgen opbelt. In de loop van de dag volgen meerdere felicitaties via WhatsApp en telefoon. De van Marokkaanse tasjes gehaakte vlaggetjes hangen aan de luifel. Kadootjes zijn er ook. Van Mariam krijgt Theo een paar babouches (de typerende Marokkaanse schoenen), van Mohamed een kandora oftewel een (zomer)-djellabah. Nu nog een hidjab (hoofddoek) en hij kan zo doorgaan voor een Marokkaan, vooral met zonnebril op waardoor de kleur van de ogen niet zichtbaar is.
We eten met Mariam en Mohamed. Gezellig én een verrassende ontdekking. Mohamed lust geen groente! Wel sla! Bewaker Rachid komt op de gezelligheid af. Nee, hij wil niet mee-eten van het fruittoetje maar lust wel een flesje water.

Ook tijdens de Amandelbloesemfeesten is het veel minder druk in de palmerie geweest. De gebruikelijke camperdrukte is uitgebleven. Bovendien zijn er de afgelopen dagen velen vertrokken; het begint nu alweer héél rustig te worden. Ook de Franse Daniël en Alain, die we hebben leren kennen via Mariam en Mohamed, vetrekken. Ze komen ons nog even gedag zeggen. Mariam is verdrietig. Come quand tu pars, zegt ze – maar wij blijven nog een paar weken.

Inmiddels is het nu ruim een week 30°en meer, de nachten komen niet meer beneden de 16°. In Nederland zouden we spreken van een hittegolf. Hier is het normaal deze tijd van het jaar.

We worden weer een beetje wijzer. In Nederland zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten. We praten er met Mohamed over. Marokko is een constitutionele monarchie met een koning (nooit een koningin). De koning is staatshoofd, religieus hoofd en opperbevelhebber van het leger. De Marokkaanse bevolking heeft niets te zeggen over de samenstelling van de regering. De koning kiest het Parlement in overleg met de belangrijkste politieke partijen. Het Parlement van Marokko heeft twee Kamers: Het Huis van Afgevaardigden met 395 leden en het Huis van Raadsleden met 120 leden.

Wat was het vandaag een mooie dag! De temperatuur zakt een paar dagen naar 23°, de vooruitzichten voor daarna gaan alweer richting 30°. Voor nu is het dus perfect voor de tocht naar de Gekleurde Rotsen. Natuurlijk gaat het ons niet om de Rotsen, die hebben we al zo vaak gezien. Het gaat ons om de prachtige natuur. Er zit een behoorlijke klim in de route; het valt ons niet tegen – we zijn dus in prima conditie. We hebben brood en vooral veel water mee. In totaal zijn we vijf uur onderweg geweest.
Bij thuiskomst gaan we meteen onder de douche, daarna steken we de BBQ aan.

Mariam heeft een triest bericht. Haar moeder (78 jaar) is aangereden door een brommer, ze heeft haar heup gebroken en is naar het ziekenhuis in Agadir gebracht. Ze weten niet wanneer ze geopereerd wordt; er moeten eerst allerlei testen worden gedaan omdat ze diabetes heeft. Ze heeft veel pijn. Moleïd, de jongste zus van Mariam, is mee gegaan naar Agadir. Fatima, de oudste zus, gaat vanuit Tiznit naar Agadir. Mariam ligt al twee nachten te denken, slaapt niet en ziet er héél moe uit. De brommer is doorgereden maar ze weten wie het is dus wordt aangifte gedaan op het politiebureau.
Een paar dagen later is oma nog niet geopereerd. In verband met de diabetes moet van alles gecontroleerd worden voor de narcose en dat gaat allemaal niet zo snel. Ze krijgt via een infuus medicijnen toegediend om één en ander te stabiliseren plus het hart wordt gecontroleerd. Dus wanneer?? Hopelijk snel! Insallah!
Hopelijk krijgen wij nóóit wat te maken met een Marokkaans ziekenhuis. Ze laten je gewoon liggen, nemen overal de tijd voor. We hebben ons drie jaar geleden al afgevraagd of Jan van Gusta nog zou leven als het hem in Europa was overkomen én als Abdillah niet 2,5 uur over een hobbelige weg in een ambulance was vervoerd maar met een traumahelikopter.

Er is weer wat te lachen. Elmadani Elbakali komt aanrijden, kijkt, kijkt nog eens, maar rijdt door als hij Mariam ziet zitten. Hij komt later terug met een harige poot van een afgeschoten wild zwijn. Vous voulez acheter? Getver, nee, hoe moet dat schoongemaakt worden?! Goed dat we er niet op in zijn gegaan; het is verboden om wilde zwijnen af te schieten! Dáárom reed meneer door toen hij Mariam zag zitten!

Intussen loopt de temperatuur behoorlijk op. Mariam heeft een oplossing voor ons: als het te warm wordt bij de camper kunnen we bij haar in huis komen want ….. we zijn familie én ze wil zóó graag dat we nog wat langer blijven. Wat betreft het weerbericht voor Nederland lezen we op internet: “de zomertijd komt er aan maar het weer gaat terug in winterstand”. Wat een verschil, we kunnen het ons amper voorstellen.

De maand Sha’aban is op 22 februari begonnen. Morgen, op 22 maart, zal men proberen de maansikkel te zien waarna door het Ministerie van Haboes en Islamitische Zaken het begin van Ramadan vastgesteld wordt. De verwachting is dat Ramadan dit jaar op 23 maart van het jaar 1444 zal beginnen en zal duren tot 21 april. Dankzij astronomische berekeningen is het natuurlijk mogelijk om de dag van de nieuwe maan te kennen, maar volgens Marokkaanse traditie moet het hemellichaam met het blote oog waarneembaar zijn. Een astroloog die “voor zijn beurt” heeft gesproken, is terecht gewezen. Tijdens de vastenperiode mag men overdag nog geen slokje water drinken. Of zouden sommigen het doen zoals met sterke drank / alcohol: we drinken stiekem want dan ziet Allah het niet. Het is hoe dan ook zwaar (en onverantwoord?) terwijl het zo warm is. Men kent in Marokko geen zomer- en wintertijd meer maar ….. tijdens Ramadan wordt de klok een uur teruggezet zodat het een uur eerder donker is en men kan gaan eten.
Binnenkort gaat dat voor ons twee uur tijdsverschil met Europa opleveren. Hier de klok een uur achteruit, in Europa in verband met het ingaan van de zomertijd een uur vooruit. Ons klokje blijft voorlopig even staan zoals het is.

Vanwege Ramadan is de tweedaagse soek teruggebracht naar één dag. Er lopen twee jongetjes van een jaar of zes al kauwend door de palmerie en vragen naar bouteilles vide en ….. bonbon. Wát?! Pas de bonbon, ramadan, tu ne peux pas manger maintenant. Laat Allah het niet zien! Wég waren ze.

Een verschrikkelijk bericht: Mohamed vertelt dat oma éindelijk is geopereerd maar ….. de narcose is te heftig gebleken, ze is overleden. Wat een verdriet. Niets blijft deze lieve familie bespaart. En weer een stom ongeluk: in dit geval op het verkeerde moment op de verkeerde plaats – een knul van 20 jaar die te hard reed op zijn brommer.
Mohamed zegt dat Mariam ons graag wil zien. Zoals we verwachtten zit ze op de stoep voor het huis met een aantal vrouwen luidkeels te jammeren. Het is ’s avonds al donker als we naar huis lopen.

Vandaag zijn we aan het eind van de middag naar Mariam gegaan. Wat we al dachten: ze heeft niet geslapen en kan niet eten. We dachten nog: Ramadan – gelukkig voor ons geen eten. Dit soort bezoekjes herinneren we ons nog van drie jaar geleden bij het overlijden van Abdillah; we werden volgepropt met eten. We worden echter nadrukkelijk verzocht te blijven tot de muezzin zijn liedje heeft gezongen zodat we daarna samen kunnen eten.

Weer een voorbeeld van “je weet het in dit land maar nooit”. We dachten vandaag ons gezicht een uur of twee te laten zien en dan naar huis te gaan. Fout: er waren twee zussen van oma met mannen en een zoon die bleven eten; wij moesten ook mee eten want we behoren bij de familie. Dat is een eer maar ook moeilijk vanwege rituelen en gebruiken plus er zijn maar weinig mensen in de familie die Frans spreken (Theo ook niet, haha) – iedereen spreekt Berber. Het enige wat we kunnen doen is er te zijn. Terwijl we zitten te eten wordt er een tent op straat opgebouwd voor het begrafenismaal van morgen. Dat wordt dan voor de derde dag wachten met eten tot de zon onder is en de muezzin klaar is met zingen.

Een moslim wordt in principe binnen 24 uur na het overlijden begraven in de stad van overlijden. Volgens het geloof lijdt een dode namelijk zolang hij/zij niet begraven is omdat het lichaam zich nog onder de levenden bevindt. Mariam haar man ligt in Marakech, Abdillah is in Tiznit overleden maar met veel geregel en papierwerk kon hij in Tafraout worden begraven. Ook oma zal in Tafraout worden begraven zodat Mariam elke vrijdag ook naar haar graf kan gaan om te bidden.
Er mogen geen vrouwen bij de begrafenis zijn, dat is een mannen aangelegenheid, terwijl het juist de vrouwen zijn die drie dagen rouwen.

31 maart: oma wordt vandaag pas, op de derde dag na het overlijden, begraven omdat de administratieve afhandeling lang op zich heeft laten wachten wat betreft vervoer van Agadir naar Tafraout en het mogen begraven in Tafraout.
Na de condoleanceperiode van drie dagen en het begrafenismaal volgt een rouwperiode van 40 dagen.
Met de begrafenismaaltijd gaat het dit keer vanwege Ramadan anders dan drie jaar geleden. Omdat er de hele dag niet gegeten mocht worden is er na zonsondergang een maaltijd voor een kleine groep van veertien mensen, voornamelijk familieleden. Moleïd is terug uit Agadir, Fatima en Hassan zijn uit Tiznit gekomen. We eten in de tent op straat waar veel te veel ruimte is voor zo’n klein aantal mensen. Er zijn twee tafels gedekt: één voor de mannen en één voor de vrouwen. En als we al dachten dat dit het was?! Alweer fout: er staat niet voor niets zo’n grote tent. Na het eten wordt de tent in tweeën gedeeld met een doek. Langzaam aan druppelen de eerste mensen binnen. We begrijpen nu dat de echte begrafenismaaltijd nog moet komen. De maaltijd vooraf was slechts een voorproefje vanwege Ramadan. Nog meer eten, pfff – waar laten we het.

De komende dagen zullen we vanzelfsprekend elke dag ons gezicht laten zien maar niet meer urenlang zoals de afgelopen vier dagen én hopelijk zonder eten. De eerste twee dagen, in het weekend, zijn ook Fatima en Hassan er nog. We hadden hen liever onder vrolijker omstandigheden terug gezien. Hoewel het voor iedereen een groot verlies is, zal de klap voor Moleïd het grootste zijn: oma woonde immers bij haar in huis!

Gearchiveerd onder: Nieuws Laat een reactie achter
Reacties (0) Trackbacks (0)

Nog geen reacties


Leave a comment

*

Nog geen trackbacks.